YЕР KÜRESİNİN SƏSSİZ İNFAKTI: BİZİ NƏ GÖZLEYİR?

Həmin il Yerin fırlanmasında anomaliyalar başladı, 1997-1998-ci illərdə isə ağlasığmaz bir hadisə baş verdi: Yerin daxili nüvəsində kəskin sıçrayış qeydə alındı. Nüvə Qərbi Antarktidadan Taymır yarımadasına doğru yerini dəyişdi.

Bunun nəticəsində mərkəzdənqaçma qüvvəsi artdı və maqma kəskin şəkildə Yer səthinə doğru qalxaraq litosferi daxildən yandırmağa başladı. Planetin dərinliklərində qaynayan bu enerji, eksponensial olaraq artan dərin fokuslu zəlzələlər və oyanan vulkanlarla özünü göstərir. Ən dəhşətlisi isə odur ki, bu proseslər 2036-cı ildə Yerin ən nazik qabığı olan Marian çökəkliyində maqmanın okean suları ilə toqquşaraq planetar miqyaslı bir partlayışa səbəb ola biləcəyinə işarə edir.

Yerin bu qlobal miqyaslı daxili yanğından xilas olmaq üçün yeganə çıxış yolu, onun təbii "soyutma sistemi" olan Dünya okeanıdır. Lakin biz bu mexanizmi öz əllərimizlə məhv etmişik.

Sulara atılan milyonlarla ton plastik tullantı, okeanın turşulaşması nəticəsində nanoplastiklərə parçalanır. Bu mikroskopik sintetik polimerlər okeanın istilik keçiriciliyini bloklayır. Yerin təkindən gələn istilik kosmosa yayıla bilmir və okeanlar sözün əsl mənasında qaynayır.

Nəticədə atmosferə atılan nəhəng su buxarı payı dağıdıcı qasırğalara, bir tərəfdə qorxunc daşqınlara, digər tərəfdə isə cəhənnəm quraqlıqlarına səbəb olur.

Lakin bu görünməz təhlükə yalnız okeanların dərinliklərində qalmır. O, həyatımızın hər anına sızıb. Dünya dəyişir... Və biz bunu hiss etmədən yaşayırıq...

Görünməyən bir təhlükə... Artıq insan bədəninə daxil olub.

Bu sadəcə plastik deyil... Bu, görünməyən bir işğaldır.

Alimlər artıq bunu təsdiqləyir... İnsan qanında, insan orqanlarında plastik tapılıb. Amma ən qorxulusu budur... Biz bunu görmürük. Biz bunu hiss etmirik. Amma bu, bizimlədir.

Qlobal İqlim dəyişməsi dövründə iqlim fəlakətlərinin sürətlənməsinə təkan verən nanoplastik hər bir insanı və bütün bəşəriyyətə toxunan qlobal problemdir!

Bu problemin həllini dünyanın ən yaxşı alimləri tapa bilər. Lakin onların bunu bacarması üçün lazımı şərait yaradılmalıdır. Vacibdir ki, alimlər üçün ən qabaqcıl elmi-texniki nailiyyətlərə çıxış, məhdudiyyətsiz maliyyə imkanları və müxtəlif sahələr üzrə sərbəst əməkdaşlıq təmin edilsin.

Məhz burada hər birimizin rolu böyükdür. Əgər biz — dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan adi insanlar — bu problem haqqında danışsaq, bu məlumatı başqaları ilə bölüşsək, bu mövzu getdikcə daha аktual olacaq.

Deməli, iqlim dəyişikliyi və iqlim fəlakətlərinin sürətlənməsinə təkan verən nanoplastik probleminin həlli üçün alimlərə lazımi şəraitin yaradılması üçün biz — adi insanlar — bu mövzunu bir nömrəli mövzuya çevirməliyik.

İnsanlar dünyanın hər yerində eyni problemi və onun həllinin vacibliyini müzakirə etdikdə, hökumətlərin də bir araya gəlib razılığa gəlməsi daha asan olur. Və onlar ümumi problemin həlli üçün güclərini birləşdirə bilirlər.